Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in namaz kıldığı mekân ile teberrük:


Bu hususta İmam-ı Buharî (Rahimehulla)

"Medine yollarında Resulullah (Sallallhu Aleyhi ve Sellem) in namaz kıldığı mescidler ve mevziler" diye bir bap açmıştır.

39 - Musa ibni Ukbe (Radıyallahu Anh) şöyle anlatıyor:

Ben, Salim ibni Abdil-lah (Radıyallahu Anh) in yolda bir takım mekânlar araştırıp oralarda namaz kıldığını gördüm.

O da, babası Abdullah ibni Ömer (Radıyallahu Anhuma) nın o mekânlarda namaz kılmayı âdet hâline getirdiğini ve Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) i o mekânlarda namaz kılarken görmüş olduğunu naklederdi.

Musa ibni Ukbe (Radıyallahu Anh) tekrar şöyle dedi:


Bana Nâfi' (Radıyallahu Anh), ibni Ömer (Radıyallahu Anhuma) nın bu mekânlarda namaz kıldığını anlattı. Ben Salim (Radıyallahu Anh) a bu mekânları sordum.

Salim biri hariç bu mekânların hepsinde Nâfi' (Radıyallahu Anh) a uygun cevap verdi. Nafi ile Salim sadece Şerefü'r-Ravhâ daki mescid hakkında ihtilâf ettiler.

(Buharî, Mesatid: 55, No:469,1/183)

Bu rivayetteki raviler, Abdullah ibni Ömer (Radıyallahu Anhuma) nın oğlu Salim ile kölesi Nâfi'(Radıyallahu Anhuma) dır. Bunların her ikisinden de rivayet eden Musa ibni Ukbe (Radıyallahu Anh) evvela Salim ibni Abdillahın bu mekânlarda namaz kıldığını görüp, böyle dediğini işittikten sonra Nâfi' (Radıyallahu Anh) dan da keyfiyeti tahkik etmiş ve Salim'in sözlerini hep Nâfi' (Radıyallahu Anh) m sözlerine uygun bulmuş, yalnız Ravhâ tepesindeki mescid hakkında (ihtilâf ettiklerini görmüştür.


Şerefü'r-Ravhâ Medine-i Münevvereye iki konak mesafede mübarek bir yerdir. Resulullah (Salklkhu Aleyhi ve Sellem) in buranın fazileti hakkındaki iki hadis-i şerifini de Ebu Hureyre (Radıyallahu Anh) rivayet etmiştir.

Bunlardan biri Ruhu'l-Furkan tefsirimizin 6/56'da 31 No. lu hadis olarak zikredilmiştir.

İkincisi ise:

"Burası cennet vadilerinden bir vadidir. Bu vadide benden evvel yetmiş peygamber namaz kılmıştır. İmran oğlu Musa tAleyhisselâm) da İsrail oğullarından yetmişbin kişi ile hac veya umreye niyet etmiş olarak buraya
uğramıştır.

(Aynî, UmdetU'l-Karî, 4/269, İbni Şebbe, Tarîhu'l-Medineti'l-Münevvere, 1/80, Vefâü'l-Vefâ, 2/167-168)

Diğer bir rivayette:

"Abdullah ibni Ömer (Radıyaliahu Anhuma) nın yolda giderken öğleyi kılmayıp, o mekâna varınca kıldığı, sabah namazının vakti girmeden veya seherin sonunda oraya uğradığında bekleyip sabahı orada
klldlğl" Zikredilmektedir.

(Buharî,Mesacid:55,No:470,1/184)

Sahabe-i Kiramın dört fakîhinden biri olan Abdullah ibni Ömer gibi bir zatın Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Seüem) in kıldığı mekânları bu kadar arayıp çıralarda namaz kılmaya özen göstermesinin teberrük ve tevessülden başka nasıl bir izahı olabilir?

Hatta Ravhâ vadisinin fazileti hakkındaki hadis-i şeriften Resulullah (Saibllahu Aleyhi ve Sellem) in bile kendinden evvel geçen peygamberlerin kıldığı mekânla teberrük ettiği anlaşılmaktadır.

41 - Mahmud ibnir- Rabî' el Ensarî (Radıyaliahu Anh) şöyle anlatıyor:

"Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in ashabından, aynı zamanda Bedirde bulunan en-sardan olan Itbân ibni Malik (Radıyallahu Anh) bir kere Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) e gelerek:

"Ya Resulallah! Gözümü beğenmiyorum (gözüm zayıfladı veya kör oldu). Ben kavmime namaz kıldırmaktayım, yağmurlar yağınca benimle onlar arasındaki vadi (de seller) akıyor, o zaman ben onların mescidine gidip kendilerine namaz kıldırmaya imkân bulamıyorum.

Ya Resulallah! İstedim ki sen bana gelesin evimde namaz kılasın da ben o yeri namazgah edineyim." dedi.

Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ona: "İnşaallah (dediğini) yaparım." buyurdu.

Ertesi sabah resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), Ebu Bekir (Radıyallahu Anh) İle beraber gün yükseldiği vakit bana geldiler.

Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (içeri girmek için) izin istedi, ben de izin verdim. Eve girdiğinde oturmadı sonra:

"Evinin neresinde namaz kılmamı istersin?" buyurdu.

Ben evin bir tarafını ona gösterdim, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) namaza durmak üzere tekbir aldı, biz de durup saf olduk iki rekât kıldırdıktan sonra selâm verdi.

(Buharı, Mesacid:14, No:415,1/164, Müslim, İmanılO, No:33,1/61, îbni Mace, Me-sacid:8, No:754,1/249, Nesâî, İkamet:46, No:843, 2/440, Ebu Davud et Tıyalesî, No:1241, Sh.174)

Hadis-i şerifin ravisi Itban (Radıyallahu Anh) Hazredidir, salim oğullarına imamlık ederdi, yaşlanmış olduğu hâlde Muaviye (Radıyallahu Anh) in günlerine kadar yaşamıştır.

Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hicretin başlangıcında onu Ömer ibni Hattab (Radıyallahu Anh) ile kardeş yapmıştı.

İmam-ı Aynî, İmam-ı Kastalanî, İmam-ı Nevevî (Rahimehumullah) bu hadis-i şeriften bir çok hükümler çıkarmışlardır.

1 - Salihlerin eserleriyle teberrük.


2 - Onların namaz kıldıkları yerlerde kılmak.

3 - Onlardan bir şeyi bereketli kılmalarını istemek.

4 - Alimlerin ve faziletli kimselerin, cemaatlarını ve tâbilerini ziyaretleri.

5 - Kişinin kendisinden üstün olan kimseyi davet edebileceği.

6 - Âmânın imametinin caizliği.

7 - Sel gibi özürlerden dolayı cemaattan geri kalmanın cevazı.

8 - Salihlerden kendileriyle teberrükte bulunulmak üzere çağrılanların, uçup
(kendini beğenme) tehlikesinden emin olduğu takdirde icabet etmesi gerektiği.

9 - Ahde vefanın lüzumu.

10- Nafile namazın cemaatla kılınabileceği.

11- Ev sahibinin rızasıyla misafirin imam olabileceği.

12 - Evvelce davet etmiş olsa da kişinin evine girerken izin alınması gerektiği.

13 - (Davet sahibinin bir şey demeyeceğini bildiği takdirde) Âlimler bir yere
giderken arkadaşlarını yanında götürebileceği.

14 - Evde mescid diye adlandırılan yerin vakfiyeti gerekmediği.

Yani evde mescid yapılan oda yine sahibinin mülkündedir, vakıf malı sayılmaz.

15 - Namaz için muayyen bir yer edinmenin cevazı.

16 - Kişi şikayet babından olmayarak hastalığını anlatabilmesi.

Biz hadis-i şeriften aldığımız kadarıyla ilgili hükümleri burada zikrettik, kalan kısmıyla alakalı daha bir çok hükümler şerhlerde mevcuttur.

(Aynî,Umdetü'î-Kârî, 4/170, Kastalânî, 1/428, İbniHacer, Fethü'l-Bârî, 1/622, Nevevî, Şerh-iMüslim, 1/244)