Hüseyin TÜRKERİ

Uşşakilik

Halvetiyye yolunun ana damarlarından birisi de Uşşakiliktir. Uşşakilik Pir-i Sani Hazretlerinin halifesi Şeyh Yahya Şirvani ks'nun halifelerinden Ahmed Şemseddin Marmaravi Hazretlerinden neşvü nema bulmuştur.

Ahmed Şemseddin Marmaravi Hz.leri k.s. Yiğitbaşı Veli namıyla şöhret bulmuş,Ege ve Osmanlı Coğrafyasında büyük hizmetler görmesinden ötürü Anadoluyu aydınlatan dört şemsten* biri olarak tesmiye edilmiştir.

Halveti Uşşaki yolunun asıl banisi Hz.Pir Seyyid Hasan Hüsameddin Buhari k.s.'dur. Aslen evlad-ı Nebi olup Buhara'dan Anadoluya hicret etmiştir.

Günümüz üniversitelerinde tasavvuf uzmanlarının göre Uşşaki yolunda yedi esmayı oniki esmaya tebdil eden Hz.Ahmed Şemseddin Marmaravi'dir. Şayet durum buysa yolda ictihad eden Hz. Hasan Hüsameddin Uşşaki değil, Ahmed Şemseddin Marmaravidir ve bu takdirde yolun ismi Uşşşalik değil Şemsiyye veya Ahmediyye olmalıdır
Ancak Hz.Pir Hasan Hüsameddin Uşşaki'nin sabah evradı makamında muhtelif evradlar ihdas etmesi müstakil bir kol banisi olduğunun göstergesidir.

Uşşakilikte en önemli ictihad seyr-i suluke temel teşkil eden yedi esmanın on ikiye çıkarılmasıdır. Elbette bu manevi bir emir ve işaret ile yapılmıştır.

Bir diğer hususta on ikinci esma olan Allah ism-i şerifi " ya " nidası olmadan zikredildiği gibi Hace Ahmed Yesevi k.s.'nun zikr usulu olan zikr-i erre ile zikrettirmesidir. Zikr-i erre malum olduğu gibi Yesevilikte var olup, sesin gırtlağa inmesi ile olur.

Halvetiliğin tüm hususiyetlerini bünyesinde barındıran Uşşakilik Anadolu'da özellikle Ege ve İstanbul'da yayılma imkanı bulmuş olmasına rağmen Halep ve Kırım gibi Osmanlı Coğrafyasına da yayılmıştır.

* Anadoluyu aydınlatan diğer dört şems şunlardır :

1. Ahmed Şemseddin Marmaravi Manisa
2. Şems-i Tebrizi Konya
3. Ahmed Şemseddin Sivasi Sivas
4. Akşemseddin Hz.leri Göynük
 
Tarih: 11.05.2008    Hit: 384