Hüseyin TÜRKERİ

Darb-ı Esma

Halvetiyye yolunda toplu halde cehri olarak yapılan zikre darb-ı esma veya meydan zikri de denilir. Hususan arz edelim ki bu usul Halveti Yolunun kollarına göre değişiklik ifade ettiği gibi şeyhten şeyhe de farklılık gösterebilir.
Darb-ı esma oturarak ve hafif sallanarak yapılır. Ancak cezbe olmadan kendiliğinden sallanmayı caiz görmeyen meşayıhta mevcuttur.

Darb-ı esma esnasında umumen salavat, istiğfar - kimi kollar da besmele- yer aldığı gibi okunan zikrullahta değişiklik arz etmektedir. Mesela Halveti-Şabani yolunun bazı meşayıhlarınada ders esmalarının tamamı çekilirken Şebinkarahisarlı Mehmed Emin Efendi Aziz k.s.'nun usulunde Hu esmasından öteye gidilmemektedir. Bazı meşayih sadece ders esmalarını okuturken bazı meşayıh-ı kiram ise darb esmalarının dışına çıkmaktadır.

Halveti - Uşşaki yolunun Şeyh Abdurrahman Sami Niyazi Efendi Aziz. k.s.'dan gelen kolunda darb-ı esma şöyle yapılır. Dersten önce Fetih Sure-i Celilesi okunur. Surenin tilavetini müteakib zikrullah başlar. Besmele-i şerifin akabinde , " İstiğfar" ve sonra " salavat" okunduktan sonra Tevhid zikrine geçilir.

La ilahe illa allah yavaş yavaş başlar ve bir müddet sonra sadece nefese dönüşür. Nefes ile zikredilir. Zakirin kafi gördüğü adetten sonra Allah Allah ya Allah esmasına geçilir. Bu esmadan itibaren ses tek düzedir, hızlanmaz, hızlandırılmaz. Başlandığı gibi bitirilir.

Müteakiben Hu Hu ya Hu esmasından sonra Entel Baki Entel Hay Leysel hadi illa hu , Hak Hak ya Hak, Hay Hay ya Hay, Kayyum Kayyum ya Kayyum, Kahhar Kahhar ya Kahhar, Fettah Fettah ya Fettah esmaları zikredilir. Şeyh Bekir Sıdki Visali k.s.'nun usulunde esmalar tekli değil üçlü zikredilmektedir.

Müteakiben Vahid Ehad Samed Allah esması dörtlü terkib ile zikredilir. Ardından boğazdan hırıltı gelecek şekilde Allah esması " Ya " nidası olmadan zikredilir. Ardından zakir münasib görürse " Ya Selam Ya Kuddüs Ya Allah" gibi esmalar da zikredilir.

Darb-ı esma esnasında bendir gibi muhtelif aletler kullanıldığı gibi ilahi de söylenir. Ancak bunlara müsade etmeyen meşayıhada rastlanmıştır. Halveti yolu muhtelif kollara ayrıldığı için şeyhten şeyhe farklılık arz etmektedir.  
Tarih: 28.03.2008    Hit: 205